Przejdź do głównego menu Przejdź do sekcji głównej Przejdź do stopki

Artykuły

Nr 2(27) (2024): Duch kapitalizmu

Duch kapitalizmu i jego los

Przesłane
23 December 2025
Opublikowane
23-12-2025

Abstrakt

„Duch kapitalizmu” to pojęcie kojarzące się przede wszystkim ze sławną książką Maxa Webera o etyce protestanckiej i początkach kapitalizmu. Do dyskursu nauk społecznych wprowadził je jednak nie Weber, lecz Werner Sombart – wieloletni przyjaciel, a później konkurent autora Etyki protestanckiej. U Sombarta „duch” ma przede wszystkim sens psychologiczny, jest określeniem zespołu dyspozycji, dzięki którym człowiek może odnieść sukces w systemie gospodarczym nastawionym na systematyczne i nieograniczone pomnażanie bogactwa. W tekście staram się prześledzić spór między Weberem a Sombartem dotyczący „ducha kapitalizmu”, a także późniejsze losy tego pojęcia oraz użytki czynione z niego przez takich autorów jak Daniel Bell, Richard Sennett oraz, last but not least, Luc Boltanski i Ève Chiapello. 

Bibliografia

  1. Appadurai A. 2011. The Ghost in the Financial Machine, „Public Culture”, t. 23, nr 3, s. 517–539.
  2. Bell D. 1998. Kulturowe sprzeczności kapitalizmu, tłum. S. Amsterdamski, PWN.
  3. Benjamin W. 2007. Kapitalizm jako religia, tłum. P. Mościcki, „Krytyka Polityczna”, nr 11/12, s. 132–134.
  4. Berger P. 1995. Rewolucja kapitalistyczna, tłum. Z. Simbierowicz, Oficyna Naukowa.
  5. Boltanski L., Chiapello È. 1999. Le nouvel esprit du capitalisme, Gallimard.
  6. Bucholc M. 2020. Handlarze i bohaterowie: Werner Sombart o kulturze, wojnie i kapitalizmie, „Roczniki Historii Socjologii”, t. 11, s. 67–83.
  7. Cymbrowski B. 2020. Marksowskie inspiracje Wernera Sombarta. Studium wybranych prac z wrocławskiego okresu życia socjologa, „Roczniki Historii Socjologii”, t. 11, s. 107–118.
  8. Deutschmann Ch. 2001. Capitalism as a Religion? An Unorthodox Analysis of Entrepreneurship, „European Journal of Social Theory”, t. 4, nr 4, s. 387–403.
  9. Frisby D. 2004. Preface to the Third Edition, [w:] G. Simmel, The Philosophy of Money, tłum. T. Bottomore, D. Frisby, Routledge, s. xiv–xlv.
  10. Ghosh P. 2014. Max Weber and The Protestant Ethic: Twin Histories, Oxford University Press.
  11. Herf G. 1984. Reactionary Modernism: Technology, Culture, and Politics in Weimar and Third Reich, Cambridge University Press.
  12. Hirschman A. 1997. Namiętności i interesy. U intelektualnych źródeł kapitalizmu, tłum. I. Topińska, M. Kochanowicz, Znak–Fundacja Batorego.
  13. Kilias J. 2020. Socjalizmy Wernera Sombarta, „Roczniki Historii Socjologii”, t. 11, s. 85–105.
  14. Lehmann H. 1993. The Rise of Capitalism: Weber versus Sombart, [w:] Weber’s Protestant Ethic, red. H. Lehmann, G. Roth, Cambridge University Press, s. 195–208.
  15. Michalak A. 2019. Ewolucja poglądów Wernera Sombarta a polityka niemiecka początków XX wieku, „Edukacja Humanistyczna”, nr 1, s. 49–61.
  16. Radkau J. 2009. Max Weber: A Biography, tłum. P. Camiller, Polity.
  17. Schluchter W. 1981. The Rise of Western Rationalism: Max Weber’s Development of History, tłum. G. Roth, University of California Press.
  18. Sennett R. 2006. Korozja charakteru. Osobiste konsekwencje pracy w nowym kapitalizmie, tłum. J. Dzierzgowski, Ł. Mikołajewski, Muza.
  19. Sennett R. 2010. Kultura nowego kapitalizmu, tłum. G. Brzozowski, K. Orłowski, Muza.
  20. Simmel G. 1997. Filozofia pieniądza, tłum. A. Przyłębski, Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
  21. Sombart W. 1902. Der moderne Kapitalismus, t. 1–2, Duncker und Humblot.
  22. Sombart W. 1913. Der Bourgeois. Zur Geistesgeschichte des modernen Wirtschaftsmenschen, Duncker und Humblot.
  23. Sombart W. 2010. Żydzi i życie gospodarcze, tłum. M. Brokmanowa, Wydawnictwo IFiS PAN.
  24. Warchala M., Rogińska M., Stawiński P. 2017. Reformacja i nowoczesność, Nomos.
  25. Weber M. 2006. Socjologia religii. Dzieła zebrane. Etyka gospodarcza religii światowych, tłum. T. Zatorski, G. Sowinski, D. Motak, Nomos.
  26. Weber M. 2015. Etyka protestancka i duch kapitalizmu, tłum. D. Lachowska, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  27. Whimster S. 2007. Understanding Weber, Routledge.
  28. Winckelmann J., red. 1978. Max Weber. Die protestantische Ethik II: Kritiken und Antikritiken, Gütersloh.

Downloads

Download data is not yet available.

Podobne artykuły

1-10 z 38

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.